Drone Uçurmak İçin İzin ve Kayıt: SHGM Kuralları Rehberi

Drone (insansız hava aracı, İHA) kullanımı son yıllarda hobiden profesyonel çekime kadar çok yaygınlaştı. Türkiye'de drone uçuşları Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından düzenlenir. Kurallara uymamak; idari para cezalarına, cihaza el konulmasına ve en önemlisi can ve mal güvenliğini tehlikeye atmaya yol açabilir. Servisimize gelen drone sahiplerinin en sık sorduğu soruları bu rehberde topladık.

Önemli not: Drone mevzuatı sık güncellenir. Ağırlık sınıfları, belge koşulları ve izin süreçleri için her zaman SHGM'nin resmi sitesindeki güncel İHA talimatını esas alın. Bu yazı genel bir yol haritasıdır.

1. Drone'unuzun sınıfını öğrenin

SHGM, İHA'ları kalkış ağırlığına göre sınıflara ayırır (İHA0, İHA1 gibi). Hangi belgelerin gerektiği ve hangi kuralların uygulandığı bu sınıfa göre değişir. Hobi amaçlı kullanılan küçük drone'ların çoğu en düşük sınıfa girer; ancak çok hafif modellerin bile belirli kurallara uyması gerekir. Cihazınızın kalkış ağırlığını (batarya ve aksesuarlar dahil) üretici belgesinden öğrenin ve SHGM talimatındaki eşiklerle karşılaştırın.

2. Kayıt

Belirli ağırlığın üzerindeki İHA'ların SHGM sistemine kaydedilmesi zorunludur. Kayıtta cihazın seri numarası ve sahibinin bilgileri girilir; kayıt sonrası verilen numaranın cihaz üzerinde görünür şekilde bulunması istenir. Kayıt işlemleri SHGM'nin çevrim içi sistemleri ve e-Devlet üzerinden yürütülür; e-Devlet arama kutusuna “SHGM” veya “İHA” yazarak ilgili hizmetlere ulaşabilirsiniz.

3. Pilot belgesi

Sınıfa göre, drone'u kullanacak kişinin SHGM'nin tanımladığı eğitimi tamamlaması ve pilot belgesi alması gerekebilir. Bazı sınıflar için çevrim içi eğitim ve sınav yeterliyken, daha ağır sınıflarda yetkili eğitim kuruluşlarında uygulamalı eğitim istenir. Ticari çekim yapacaksanız belge koşulları daha sıkıdır.

4. Uçuş izni ve yasak bölgeler

• Havalimanları çevresi, askeri bölgeler, cezaevleri, kritik tesisler ve kamu binalarının üzeri genellikle uçuşa kapalıdır.
• Bazı bölgelerde ve ticari uçuşlarda önceden uçuş izni alınması gerekir.
• Kalabalıkların, mitinglerin, konserlerin üzerinde uçuş yapılmamalıdır.
• Uçuş yüksekliği sınırlıdır ve drone her zaman görüş hattı içinde tutulmalıdır.

DJI gibi üreticilerin uygulamalarındaki “uçuşa kapalı bölge” (geofencing) uyarıları faydalıdır, ancak resmi kuralların yerini tutmaz. Uçuştan önce resmi kaynakları kontrol edin.

5. Kişisel verilerin korunması

Drone kamerasıyla başkalarının evlerini, bahçelerini veya kişilerini izinsiz görüntülemek, kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği açısından ciddi sorunlara yol açabilir. Çektiğiniz görüntülerde tanınabilir kişiler varsa paylaşmadan önce dikkatli olun. Genel bilgi için Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun sitesine göz atabilirsiniz.

6. Sigorta

Bir kaza durumunda üçüncü kişilere vereceğiniz zararlar ciddi boyutlara ulaşabilir. Sınıfa ve kullanım amacına göre üçüncü şahıs sorumluluk sigortası zorunlu olabilir; zorunlu olmasa bile önerilir.

Güvenli uçuş kontrol listesi

Soğuk havada bataryalar hızla güç kaybeder; kışın bataryaları sıcak tutun ve dönüş için daha fazla pay bırakın.

Drone satarken ve alırken

Drone'unuzu satarken DJI hesabından ayırmayı (unbind) unutmayın; aksi halde yeni sahibi cihazı kullanamaz. Ayrıntılar için hesap ayırma rehberimize bakın. Kaza sonrası onarım için DJI drone tamiri, alım-satım için drone alım-satım sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Drone keyifli bir araçtır, ama gökyüzü herkesin. Uçmadan önce sınıfınızı öğrenin, kaydınızı ve belgelerinizi tamamlayın, bölgeyi kontrol edin. Güncel kurallar için her zaman SHGM kaynaklarını esas alın.